Instrumenty muzyczne Biblii
Jeremy Montagu
Tłumaczenie: Grzegorz Kubies
Projekt okładki: Katarzyna Bruzda
Instrumenty muzyczne Biblii to kolejna, po świetnie przyjętych opracowaniach na temat muzyki antycznej autorstwa J. Landelsa i M. Westa oraz książce B. Matusiaka o teologii muzyki św. Hildegardy, cenna monografia z zakresu historii, a właściwie archeologii muzyki. Autor, posiadacz bogatej kolekcji starożytnych instrumentów, łącząc kompetencje muzykologa z analizą filologiczną, identyfikuje i omawia instrumenty występujące w różnych kontekstach w Starym i Nowym Testamencie, by w efekcie umożliwić czytelnikowi, przyzwyczajonemu do nieprecyzyjnych czy wręcz mylnych przekładów tekstów biblijnych, lepsze wsłuchanie się w bogactwo rozbrzmiewających w psalmach czy księgach prorockich dźwięków rogu, cytry, fletu i bębna.
Do naukowego zajęcia się tematem i przetłumaczenia książki Jeremy'ego Montagu zainspirowała mnie lektura Biblii. W zdumienie, a zarazem zakłopotanie jako muzykologa wprawiały mnie fragmenty Starego Testamentu traktujące o instrumentach muzycznych. Czytając psalm 150 (chyba najbardziej muzykologiczny) w różnych polskich tłumaczeniach, poczynając od renesansowego przekładu Biblii Wujka, a kończąc na Biblii Tysiąclecia, nie byłem w stanie usłyszeć zespołu przedstawionego przez natchnionego autora. Za każdym razem, gdy sięgałem po coraz to inne polskie tłumaczenia, zespół brzmiał inaczej, zmieniało się bowiem instrumentarium. Na taki stan rzeczy w znaczącym stopniu wpływa nikła współpraca między tłumaczami i specjalistami z zakresu biblijnej instrumentologii. Drugim motywem podjęcia tego tematu jest praktyczny brak w polskim piśmiennictwie zarówno muzykologicznym, jak i ogólnonaukowym prac na temat biblijnego instrumentarium, a co za tym idzie - bardzo słaba świadomość faktu, na jakich instrumentach muzykowali starożytni mieszkańcy Palestyny. Ponadto w związku z niesłabnącym tempem prac translatorskich (V wyd. Biblii Tysiąclecia, III wyd. Biblii poznańskiej, reprinty Biblii warszawskiej i gdańskiej, V wyd. Biblii Wujka - transkrypcja typu B) uzasadnione wydaje się przedstawienie w języku polskim aktualnego stanu wiedzy na temat biblijnego instrumentarium, mogącego stanowić pomoc w studiach biblijnych (egzegeza, teologia). Zauważalny we współczesnych wydaniach Biblii stopniowy proces odchodzenia od tekstu i wzorców przekładowych samej Septuaginty (pośrednio Wulgaty) na rzecz tekstu hebrajskiego powinien obejmować także słownictwo muzyczne.
Grzegorz Kubies
ISBN 83-89598-87-6
165x235 mm, 216 s.
Rok wydania: 2006
